Op zoek naar wat een vader kan zijn

‘Ik wilde kunst maken. Literatuur maken’

Joep van Ruiten, Dagblad van het Noorden dinsdag 18 april 2017

De in Groningen geboren actrice en theatermaakster Nhung Dam presenteert deze week in een pop-upstore in Amsterdam haar debuutroman Duizend vaders.

‘We gaan het hebben over een boek dat er nog niet is”, zegt Albert Haar tegen het publiek in café De Amer in Amen. Tegenover hem maakt actrice Nhung Dam zich in haar rode jurk op voor wat haar allereerste publieksinterview als schrijfster gaat worden. ,,In de trein hier naartoe belde mijn eindredactrice dat ze het echte boek net binnen heeft gekregen”, vertelt ze opgetogen. ,,Dit is de laatste keer dat ik met een stapel losse papiertjes zit.” 

Die stapel is de roman Duizend vaders . Nhung Dam is door de organisatoren van De Literaire Hemel in Amen gevraagd over het ontstaan te vertellen en om voor te lezen. Dat laatste doet ze met aanstekelijk enthousiasme: stemverheffingen en kleine gebaartjes, alsof iemand anders de controle over haar lichaam heeft overgenomen. Na twintig minuten verlaat ze vol adrenaline het podium om plaats te maken voor andere gasten: Gra Boomsma en Koos Meinderts. Donderdag wordt Duizend vaders in haar woonplaats Amsterdam gepresenteerd in een speciaal voor haar geopende Nhung Dam Pop Up Store. Haar debuut vertelt over de elfjarige dochter van twee Vietnamese bootvluchtelingen die in Nederland een nieuw bestaan proberen op te bouwen.

Als de vader van het meisje opnieuw besluit te vluchten, blijft de dochter met haar wanhopige moeder achter in een wereld vol meisjesfantasieën en vreemde types, zoals een gekke tante, scharrelaars, prostituees en de Chinese maffia. Nhung Dam (Groningen, 1984), die na haar toneelopleiding te zien is geweest in films, televisieproducties en zelfgeschreven theaterstukken, baseerde Duizend vaders deels op haar jeugd in Groningen, waar ze als dochter van twee bootvluchtelingen opgroeide in Beijum en aan de universiteit psychologie studeerde. Maar vooral deed ze een beroep op haar verbeeldingskracht. Ze wilde geen autobiografie schrijven, benadrukt ze ,,Ik wilde kunst maken. Literatuur maken. De ingrediënten die ik tijdens mijn jeugd heb meegekregen heb ik optimaal gefictionaliseerd. Dat mijn hoofdpersoon ook Nhung heet, maakt deel uit van een spel om te zien hoever ik daarin kan gaan.” Als kind deed Nhung zichzelf de belofte ooit een boek te schrijven. ,,Toen ik mijn studie deed, kreeg ik het benauwd. Ik dacht: Dadelijk ben ik psycholoog. Ik wil het toneel op, ik wil schrijven. Dadelijk ben ik tachtig en heb ik de dingen die ik wil doen niet gedaan. Toen dacht ik: Uiteindelijk moet je het zelf doen. Ik wil verhalen vertellen. Of dat op toneel is, of in een boek, maakt niet uit. Toen ben ik naar Amsterdam gegaan.”

Aan dat besluit ging een worsteling vooraf. ,,Mijn ouders woonden in Vietnam op de grens tussen noord en zuid. Ze zijn gevlucht voor de Vietcong en de Amerikanen. Ze hebben veel opgeofferd om mij een goed leven te bezorgen. Ik voelde daardoor een druk, alsof ik hen zou teleurstellen door actrice of schrijfster te worden. Ze hadden liever gezien dat ik fiscale economie was gaan studeren, of advocaat of dokter zou worden. Psychologie was al een soort compromis.”

De invloed die haar Vietnamese vluchtelingenachtergrond in Duizend vaders speelt, moet niet overdreven worden, vindt ze. ,,Ik dacht altijd dat het veel uitmaakte, en het maakt ook uit, maar iedereen heeft een achtergrond. Daar kom je pas achter als je anderen ontmoet. Of als je een stap maakt waardoor je afstand creëert van waar je vandaan komt. Het is niet altijd gerelateerd aan een land, het kan ook gerelateerd zijn aan een milieu. Iemand die als boerenzoon op Texel is opgegroeid, heeft ook een andere achtergrond.’’

Maar debuut is een boek over een zoektocht, niet naar één vader, maar wat een vader kan zijn. ,,Of wat een moeder kan zijn’’, vult ze aan. „Door het zoeken naar een antwoord, vallen voor mijn hoofdpersoon de grenzen weg. Kan een land een vader zijn? Kan vriendschap een vader zijn? Of iemand die raad geeft? Wij houden ons soms zo vast aan één ding – dat is je vader, dat is je moeder, dat is je land, dit wie je bent. Het antwoord zit in alles.”

De hoofdpersoon in Duizend vaders probeert vanuit een bijna onmogelijke positie de wereld te begrijpen, vertelt Nhung Dam vlak voordat ze weer naar Amsterdam terugreist. ,,Door dit boek te schrijven, hoopte ik dat zoiets kan: de wereld begrijpen. Maar bij ieder hoofdstuk zag ik meer vragen ontstaan. En nu het boek af is, weet ik het nog steeds niet. Ik blijf het hopen.”

Duizend vaders van Nhung Dam verschijnt donderdag 20 april bij De Bezige Bij. Prijs: 19,99 euro (348 blz.)

Foto: Jasper Moulijn

jaspar moulijn

Gezinsblad 08-02-2017

Hemels boekenprogramma

Annette Timmer en Albert Haar zijn bezig aan hun zestiende seizoen van De Literaire Hemel. Onder die naam interviewen ze iedere tweede vrijdag van de maand, van oktober tot en met april, in café De Amer in Amen drie schrijvers.

ASSEN – ,,Ik zit er vanaf het begin bij”, zegt Annette. ,,Wij zochten een sfeervolle locatie om voor publiek over literatuur te praten. Albert Haar kende Ab Sligter van De Amer goed en wist dat hij naast de vele bluesconcerten nog wel iets anders in zijn café wilde. Met een aantal mensen hebben wij Stichting De Literaire Hemel opgericht. En omdat Amen de locatie van De Literaire Hemel is, moesten het zeven bijeenkomsten per seizoen worden, want zeven is het heilige getal”, verklaart Annette de keuze.
,,We hebben een unieke formule bedacht. Per avond nodigen we drie gasten uit. Een schrijver van actuele Nederlandse literatuur. Iemand met regionale binding, dat kan zijn door de taal, het onderwerp van het boek of omdat de schrijver in het Noorden woont. En we hebben het onderdeel ‘Hemel of Hel’ waarin met een gast herinneringen worden opgehaald aan een overleden auteur. Dit kan bijvoorbeeld een groot bewonderaar zijn, een vriend, collega -schrijver of biograaf. Zo is het mogelijk om een schrijver die anders misschien in de vergetelheid raakt weer onder de aandacht te brengen.”
Naast de interviews is er bij binnenkomst, in de pauze en aan het eind van het programma instrumentale live muziek. Verder signeren de schrijvers hun boeken. Hiervoor wordt samengewerkt met Ingrid Verbruggen van boekhandel Van der Velde (voorheen Iwema) in Assen, die de boeken meeneemt. De Stichting krijgt subsidie van de provincie Drenthe en de gemeente Aa en Hunze en heeft enkele sponsors.

Annette speelt bij de programmering in op de actualiteit. ,,Ik maak daarom geen jaarprogramma. In september is onze folder met de najaarsprogrammering klaar en in december presenteren we de voorjaarsprogrammering.” Nieuw dit seizoen is de aandacht voor schrijvers met een migrantenachtergrond, zoals Sun Li en in maart Carolina Trujillo. ,,Ik ben zelf een enorme lezer, dus ik hou aardig bij wat er uitkomt. Als ik denk: dit is iets voor ons dan noteer ik dat. Verder heb ik contact met uitgeverijen en met schrijvers zelf. We hebben ondertussen meer dan 300 schrijvers in Amen gehad, dus een stevig netwerk opgebouwd. Schrijvers horen van elkaar ook over De Literaire Hemel. Wat wil je, met zo’n naam. De meesten komen uit de Randstad. Zij vinden het bijzonder en zijn heel verbaasd dat dit in zo’n klein dorpje bestaat. We krijgen veel complimenten voor de gastvrijheid en het geïnteresseerde publiek. We hebben vaste, trouwe bezoekers en mensen die gericht voor één van de schrijvers komen. Er ontdekken nog steeds mensen de hemel.”De volgende bijeenkomst is komende vrijdag, 10 februari. Albert interviewt dan Rudie Kagie over zijn memoir Hopman. Annette praat met Nop Maas over dichteres Hanny Michaelis, die tien jaar geleden overleed. Derde gast is Karin Amatmoekrim, geboren in Paramaribo. In 1981 emigreerde ze naar Nederland. Ze was elf jaar toen ze voor het eerst hoorde dat haar echte vader in Suriname woonde. Haar boek ‘Tenzij de vader’ is een portret van zowel vader als dochter. ,,Voor ons is altijd het grootste compliment als we horen: ‘Het was weer een Hemelse avond’.”
Aanvang: 20.30 uur. Entree is 15 euro voor volwassenen, voor jongeren tot en met 21 jaar 10 euro. Kijk voor meer informatie op www.literairehemel.nl.

Cindy Houwen
Foto Cindy Houwen

gezinsblad

Janneke Holwarda

Janneke Holwarda (DLH 12 februari 2016), Erik Nieuwenhuis  (DLH 8 maart 2013)  en Peter Middendorp (DLH 13 januari 2006) maken kans op het Belcampo Stipendium, de literaire prijs van de provincie Groningen die eens per twee jaar wordt toegekend aan een schrijver of dichter om literair talent te stimuleren. De winnaar krijgt als opdracht een novelle te schrijven die iets te maken heeft met Groningen. Voor het eerst is er een nominatie-ronde. ingebouwd. 

Nick ter Wal

De kunst is mijn slagveld. Brieven 1993-2001 van Nanne Tepper, ingeleid en samengesteld door Nick ter Wal (DLH 12 februari 2016) )  staat op de shortlist van het Beste Groninger Boek 2016. Uit een totaal van 41 inzendingen koos de jury acht boeken die in aanmerking komen voor de prijs: vier in de categorie ‚fictie’ en vier in de categorie ‚non-fictie’. Onder de genomineerden fictie Wouter Godijn (DLH 10 januari 2014)  met De liefdesmachine. De prijsuitreiking is zondagmiddag 30 oktober a.s. in het Groninger Forum. 

Streektaalprijs Dagblad van het Noorden

Johan Veenstra uit Nijeholtpade heeft met Een vrouw van ivoor  (DLH 11 december 2015) zondag 3 april de Streektaalprijs 2015 van Dagblad van het Noorden gewonnen in de categorie literatuur. Volgens de jury is deze roman ongewoon openhartig in de streektaalliteratuur.
Johan Marga 21 8Et eerste exemplaor van ´Een vrouw van ivoor´ was veur de Drenste schriefster Marga Kool, et twiede veur Feike Oosterhof die jaoren in Ivoorkust woonde (foto Lenus v.d. Broek)

 

nominaties 2

Arjen Fortuin (DLH 8 april 2016) is nog steeds in de race voor de Brusseprijs. Zijn biografie van Geert van Oorschot is een van de vijf titels op de shortlist. De winnaar ontvangt 18 juni een oorkonde en een bedrag van €10.000,-.

Inge Schilperoord (DLH 12 februari 2016) blijft maar nominaties in de wacht slepen. Nu is Muidhond genomineerd voor de ANV Debutantenprijs. Net als Malva van Hagar Peeters (DLH 8 april 2016). De shortlist wordt 9 mei bekend gemaakt.

Jante Wortel (DLH 8 januari 2016) is een van de drie genomineerden voor de Drentse Talentprijs Cultuur. De Drentse jury vindt haar teksten heel eigen. Jante kiest vaak voor bijzondere invalshoeken en is in staat om haar verhalen met haar eigenzinnige taal een verrassende draai te geven. Een landelijke jury beslist wie op 6 juni de winnaar wordt.

Op de longlist van de Brusseprijs staan twee biografieën: Geert van Oorschot, uitgever van Arjen Fortuin (DLH 8 april 2016) en Andreas Burnier, Metselaar van de wereld van Elisabeth Lockhorn (DLH 11 maart 2016). De prijs voor het beste journalistieke boek wordt 18 juni uitgereikt. Arjen Fortuin maakt met zijn boek ook kans op de Biografieprijs 2016. De jury van deze tweejaarlijkse prijs met daarin oa Nick ter Wal ( DLH 12 februari over Nanne Tepper)  zette zijn biografie van Geert van Oorschot op de shortlist .

Inge Schilperoord (DLH 12 februari 2016) maakt met Muidhond kans op de Libris Literatuur Prijs 2016. 9 Mei wordt de winnaar bekend gemaakt. Haar boek staat, net als Malva van Hagar Peeters (DLH 8 april 2016) ook op de shortlist van de Fintro Literatuurprijs, voorheen de Gouden Boekenuil. De bekendmaking van deze prijswinnaar is op 5 juni.  Inge komt 18 juni a.s. naar het festival Zomerzinnen in Amen ( www.zomerzinnen.nl

inge schilperoord 1

nominaties

nominatiesGenomineerd zijn o.a.:

Inge Schilperoord     (DLH 12 februari 2016)
Nicolien Mizee         (DLH 9 oktober 2015)
Ronald Giphart        (DLH 9 januari 2015)
Annelies Verbeke en P.F.Thomese waren te gast op Zomerzinnen ( juni 2015)

7 Maart a.s. wordt de shortlist (6 titels)  bekend gemaakt 

 

januari 2016

De Longlist van de Erik Hazelhoff Prijs 2016 voor de beste biografie is bekend. Genomineerd zijn oa Elisabeth Lockhorn met Andreas Burnier, Metselaar van de wereld .Vrijdag 11 maart a.s. is zij te gast in De Literaire Hemel. En Arjen Fortuin met Geert van Oorschot, uitgever die vrijdag 8 april a.s. naar Amen komt.

Nominaties 2014

Oktober 2014

dik van der meulenDik van der Meulen (DLH 13 december 2013) heeft met zijn biografie Koning Willem III , 1817-1890 de Libris Geschiedenis Prijs gewonnen, de prijs voor historische boeken die een algemeen publiek aanspreken. Aan de prijs, die zondag 26 oktober werd uitgereikt in het radioprogramma OVT, is een geldbedrag van € 20.000,- verbonden. De jury prijst Van der Meulen om zijn ‚aanstekelijke, ironische schrijfstijl’. ‚Het leven van zijn hoofdpersoon leest bijna als een roman'. Van der Meulens boek liet liefst 348 andere historische inzendingen achter zich.

Jeroen van Zanten (DLH 13 december 2013) maakt met Koning Willem II 1792-1849 kans op de prijs voor Het Beste Groninger Boek 2014.Deze prijs wordt tijdens het festival Het Grote Gebeuren op 1 november uitgereikt in de Centrale Bibliotheek in Groningen. Uit een totaal van 409 titels koos de jury tien boeken voor de shortlist: vijf in de categorie 'fictie' en vijf in de categorie ’non-fictie’. Verleden jaar was Auke Hulst met Kinderen van het ruige land (DLH 11 januari 2013) één van de twee prijswinnaars.

Ventoux
van Bert Wagendorp (DLH 11 oktober 2013) is genomineerd voor de NS Publiekprijs. Tot en met woensdagavond 19 november kan er via publieksprijs.nl op de in totaal zes genomineerde boeken worden gestemd. Op 19 november wordt in het tv-programma DWDD bekendgemaakt welk boek de meeste stemmen heeft gekregen en daarmee Boek van het Jaar wordt.